लुसीको विछोड

डार्विनको आदिवासी बस्तीमा भेटिएको सत्य-” लुसीको विछोड”
(लेखक: योगी आचार्य राजन शर्मा)

१९४० को दशकको अष्ट्रेलिया, न्यू साउथ वेल्सको एउटा सानो आदिवासी गाउँ। एक साँझ, पाँच वर्षीया लुसी आफ्नो आमाको अँगालोमा सुरक्षित महसुस गर्दै थिइन्। बालापनका ती प्यारा क्षणहरू, जहाँ जीवनको कुनै चिन्ता थिएन, केवल ममता र आनन्द थियो। तर यो शान्ति चाँडै भत्कियो, जब सरकारी अधिकारीहरूले गाउँमा आइपुगेर भन्न थाले — “यी बच्चाहरूलाई सभ्य बनाउने जिम्मा हाम्रो हो।”

लुसीको आमा र हजुरआमा चिच्याइरहेकी थिइन्, “उहाँ हाम्रो रगत हो, तपाईहरूले उहाँलाई नलिनुहोस्!” तर लुसीलाई जबरजस्ती ट्रकमा चढाइयो र त्यो क्षणमा उनका आँसु सँगै त्यो गाउँको धूलोमा हराए।

“सभ्यता” को नाममा, लुसीलाई लिइएर सहरको एउटा मिशन स्कूलमा पुर्याइयो। यहाँ उसका नामलाई परिवर्तन गरियो — Lucy May Johnson। आदिवासी भाषा बोल्न पाबन्दी लगाइयो, पुराना गीत गाउन, चित्रकला बनाउन, आफ्नै संस्कृति र परम्परा मनाउन निषेध गरियो। सबै कुरा, जुन उसको जन्मभूमिको रक्षात्मक शक्ति थियो, एकै चोटि लुसीको जीवनबाट चोर्न प्रयास गरियो।

तर लुसीको आत्मा कहिल्यै मरेन। समयको साथ, किशोरावस्थामा पुगेर उनले आफैलाई खोज्न थालिन्। गाउँ फर्केर आफ्नी आमा र पुराना सम्झनाहरूको खोजी गरिन्, तर केवल एक ठोस चिहान भेटियो।

त्यो गहिरो दुःखको क्षणमा एक वृद्धा महिला, जसको अनुहारमा जीवनका वर्षहरू प्रकट थिए, लुसीसँग आई भनिन्— “हामी तिमीलाई कहिल्यै बिर्सेका थियैनौं। तिमी हाम्रो रगत हौ।” यो वाक्य सुनिनु लुसीको लागि एउटा नयाँ जन्मको सार्थकता बन्यो।

लुसीको मनमा, जहाँ एक समय असमर्थता र गहिरो शोक थियो, त्यहाँ अब आत्मविश्वासको एक नयाँ चाँदनी फैलिन थाल्यो। उनले फेरि आफ्नो पहिचानलाई अँगाल्न थालेकी थिइन्। आदिवासी भाषा सिकिन्, पुराना मिथकहरू चित्रित गरिन्, र त्यो सबै संसारलाई देखाउन थालिन् जसले तिनलाई कहिल्यै मान्यता दिन सकिरहेको थिएन।

अन्ततः लुसी, Stolen Generation का एक जीवित प्रमाणका रूपमा, संसारको अगाडि उभिइन्। उनले विद्यालयहरूमा गएर भनिन्, “हाम्रो पहिचानलाई चोरे पनि, हाम्रो आत्मालाई कहिल्यै चोर्न सकिएन।”

यसैले लुसीले आफ्नो गहिरो दुःखलाई साहस र संघर्षमा रूपान्तरण गरिन्। उनी एक आदिवासी अधिकारकर्मी (Aboriginal Advocate) को रूपमा स्थापित भइन्। उनले सधैं आवाज उठाइन्— आफ्ना सहकर्मी र समुदायका सदस्यहरूको लागि, जसको अधिकार, पहिचान र सम्मान अरुले लिएका थिए। उनले आदिवासीहरूको दर्दनाक इतिहास र उनका अधिकारका लागि प्रकट गर्ने संघर्षलाई सदाका लागि एक नयाँ दिशा दिन थालिन्। लुसीको योगदानले समाजलाई जागरुक गरायो र नयाँ पीढीलाई प्रेरित पनि गर्यो कि आत्मनिर्भरता र अधिकारको खोजीको यात्रा कहिल्यै रोकिनु हुँदैन।

 हामीले हाम्रो बाह्य अस्तित्व र शरीरबाट के गुमाउन सक्छौं, तर हाम्रो आत्मा र पहिचानको शक्ति भने अनमोल र अपराजेय छ। जीवनका कठिनतम घडीहरूमा पनि, जब हामी आफूलाई हराएझैं लाग्छ, त्यही समय हामी आफ्नो वास्तविकता र शक्ति पुनः पाउन सक्छौं। लुसीको कथा, एक जीवित प्रमाण हो कि साँचो आत्मा कहिल्यै न हराउँछ। र सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा, यसले यो पनि सिकाउँछ कि एक व्यक्तिको जीवनको संघर्ष र परिश्रमले समग्र समाजलाई नयाँ दिशा दिन सक्छ।~ योगी आचार्य राजन शर्मा)

सम्बन्धित शिर्षकहरु