काठमाडौँ, नेपालको इतिहासमै छिमेकी भारतको राजकीय भ्रमण गर्ने दोस्रो कार्यकारी प्रमुखका रुपमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली शुक्रबार नयाँ दिल्ली प्रस्थान गर्दै छन् ।
आपसी मित्रतालाई पूर्ववत् अवस्थामा फर्काई अझ मजबुत बनाउने मुख्य लक्ष्यका साथ ४६ सदस्यीय टोलीको नेतृत्व गर्दै प्रधानमन्त्री पाँचदिने भारत भ्रमणमा जान लागेका हुन् । यसअघि विसं २०४६ को राजनीतिक परिवर्तनपछि विसं २०४७मा गठित सरकारका प्रधानमन्त्री कृष्णप्रसाद भट्टराईलाई राजकीय भ्रमणको सम्मान दिइएको थियो भने अब लोकतान्त्रिक गणतन्त्रलाई संस्थागत गरिएको नयाँ संविधान जारीपछिको नयाँ सरकारका प्रधानमन्त्री ओलीलाई सोही प्रकारको सम्मान दिन लागिएको हो । भ्रमणका क्रममा प्रधानमन्त्री ओली भारतीय राष्ट्रपति प्रवण मुखर्जीको आतिथ्यतामा राष्ट्रपति निवास सप्रु भवनमा रहनेछन् ।
भारतीय राष्ट्रपति मुखर्जीबाट प्रधानमन्त्री ओलीलाई सो भवनमा रहन औपचारिक पत्रसमेत आइसकेको छ । भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको मैत्रीपूर्ण निमन्त्रणामा यही फागुन ७ देखि १२ गतेसम्म प्रधानमन्त्रीले भारतको राजकीय भ्रमण गर्नु लागेका हुन्।
प्रधानमन्त्रीका मुख्य राजनीतिक सल्लाहकार विष्णुप्रसाद रिमालका अनुसार भारतले नेपालका नयाँ संविधान जारी भएको, लामो समयको द्वन्द्व सकिएको नयाँ अवस्थाको सरकार प्रमुखलाई ०४६ पछिको प्रजातन्त्र पुनःस्थापनापछिको अवस्थाको सरकार प्रमुखलाई सरहको सम्मान दिइएको हो । परराष्ट्र मन्त्रालयका सचिव शङ्करदास वैरागी पनि राजकीय सम्मान कुनै मुलुकका राष्ट्राध्यक्षलाई दिने सरहको भ्रमण भएको बताउँछन्।
मुख्य सल्लाहकार रिमालले दुई देशबीचको ऐतिहासिक सम्बन्धमा मित्रता नै सबथोक भएकाले सम्बन्धमा देखिएको केही द्विविधालाई स्पष्ट पार्ने र द्विपक्षीय विकासबारे भ्रमणका समयमा छलफल हुने बताए । उनले विगतमा सहमति भएका परियोजना र पूरा हुन बाँकी कार्य जस्तो हुलाकी राजमार्गबारे पनि छलफल हुने जानकारी दिए।
भारतले नेपालको भूकम्पपछिको पुनःनिर्माणका लागि दिने घोषणा भएको रु एक अर्ब अनुदानबारेमा पनि कुराकानी हुनेछ । रिमालले भने– “हामी कुनै बजारमा जाँदा किनबेल गर्ने सूची सपिङ लिस्ट बोके झैँ यो यो माग पूरा गरियोस् भन्दैनौँ, मित्रतापूर्ण सम्बन्धको नवीकरण नै मुख्य चासो हुनेछ ।”
प्रधानमन्त्री ओलीले पनि सम्बन्धमा देखिएका असहजतालाई पूर्ववत् अवस्थामा फर्काई अझ मजबुत बनाएर द्विपक्षीय बहुआयामिक सम्बन्धलाई सबल बनाउने आधार तय गर्ने भ्रमणको उद्देश्य रहेको बताएका छन् ।
पञ्चेश्वर आयोजनाबारे छलफल
सचिव वैरागीले सम्बन्धको चिसोपना अन्त्य, भारतको सहुलियत ऋणको उपयोग, व्यापार र पारवहन, विज्ञान, प्रविधि, स्वास्थ्य र पुनःनिर्माण, सामाजिक र सांस्कृतिक सहयोग आदान, पञ्चेश्वर आयोजनाको शीघ्र सञ्चालन आदिबारे छलफल हुने जानकारी दिए ।
प्रधानमन्त्री ओलीसँगै उहाँकी धर्मपत्नी राधिकाका सार्थ उपप्रधानमन्त्री कमल थापा, अर्थमन्त्री विष्णुप्रसाद पौडेल, गृहमन्त्री शक्तिबहादुर बस्नेत र प्रधानमन्त्रीका मुख्य सल्लाहकार रिमाल छन् । यसैगरी राष्ट्रिय पुनःनिर्माण प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सुशील ज्ञवाली, व्यवस्थापिका–संसद्का विभिन्न पार्टीका सदस्य, मुख्य सचिव डा सोमलाल सुवेदी र सम्बन्धित सचिव तथा विभिन्न मन्त्रालयका उच्चपदस्थ अधिकारी, सञ्चारकर्मी तथा व्यापारिक समुदायका प्रतिनिधि पनि भ्रमण दलमा छन्। नेपाल र भारतस्थित नेपाली दूतावासबाट गरी भ्रमण दलमा कुल ५२ जना छन् ।
प्रधानमन्त्री ओली फागुन ७ गते भारतका लागि नेपालका राजदूत दीपकुमार उपाध्यायले ६६ औं राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवसका उपलक्ष्यमा आयोजना गर्ने स्वागत कार्यक्रममा सरिक छन् । भ्रमण कार्यक्रमानुसार प्रधानमन्त्री ओली फागुन ८ गते राष्ट्रपति भवनमा हुने विशेष स्वागत समारोहमा सरिक छन् र उनले सेनाको सलामीको निरीक्षण छन् । त्यसपछि उनले राजघाटस्थित महात्मा गान्धीको समाधिस्थलमा पुगी श्रद्धाञ्जलि अर्पण गर्नेछन् ।
सोही दिन प्रधानमन्त्री ओलीले हैदराबाद भवनमा भारतीय प्रधानमन्त्रीसँग आपसी हितका विषयमा औपचारिक बैठक गर्नेछन् । नयाँ दिल्लीमा रहँदा प्रधानमन्त्री ओलीले भारतका राष्ट्रपति मुखर्जी र उपराष्ट्रपति मोहम्मद हमिद अन्सारीसँग भेटवार्ता गर्नेछन्।
यस्तै उनले भारतीय विश्व सम्बन्ध परिषद्का साथसाथै भारतीय व्यापारिक समुदायको एक कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्नेछन् । उनी प्रमुख भारतीय सञ्चारमाध्यम र नेपाली समुदायसँगको एउटा अन्तक्र्रिया कार्यक्रममा पनि सहभागी छन् । प्रधानमन्त्री ओलीले उत्तराखण्डको तेहरी जलस्रोत परियोजनाको पनि निरीक्षण गर्नाका साथै गुजरातको भुज पुगेर त्यहाँ भूकम्पपछि थालिएको पुनःनिर्माणका कार्यबारे जानकारी लिनेछन्।
