आस्था फरक, तर निधारमा नेपाली दशैँको रातो टीका: विदेशमा पनि सनातन संस्कृतिको सुगन्ध

अस्ट्रेलियामा सांसददेखि काउन्सिल, पुस्तकालयदेखि विभिन्न संघसंस्थासम्म दशैँको सद्भाव; योगी आचार्य राजन शर्माद्वारा सनातन परम्पराको वैज्ञानिक, आध्यात्मिक र आत्मबोधपरक व्याख्या

सिड्नी, अस्ट्रेलिया। आस्था फरक हुन सक्छ, पूजा गर्ने तरिका फरक हुन सक्छ, तर मानव हृदयमा प्रेम, शान्ति र सद्भावको चाहना एउटै हुन्छ। यही सार्वभौम मानवीय भावनालाई आत्मसात् गर्दै यस वर्ष अस्ट्रेलियामा नेपाली महान् चाड विजयादशमी विविध समुदायबीच सांस्कृतिक एकता र पारस्परिक सम्मानको उत्सव बनेको छ।

नेपाली समुदायको सक्रियतामा अस्ट्रेलियाका संघीय सांसददेखि स्थानीय काउन्सिल, सार्वजनिक पुस्तकालयदेखि विभिन्न सामाजिक तथा सांस्कृतिक संस्थासम्म दशैँका विविध कार्यक्रम आयोजना गरिए। कतै नेपाली सांस्कृतिक नृत्यले वातावरण उल्लासमय बनायो, कतै दशैँको धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्त्वबारे चर्चा भयो, त कतै विदेशी नागरिकहरूले नेपाली परम्पराप्रति सम्मान व्यक्त गर्दै निधारमा रातो टीका र शिरमा जमरा ग्रहण गरे।

यस अवसरमा St George Council, Hurstville Library तथा Advance Diversity लगायतका संस्था र नेपाली समुदायले विभिन्न कार्यक्रममार्फत दशैँलाई सांस्कृतिक सद्भाव, विविधताको सम्मान र समुदायबीच आत्मीयता बढाउने अवसरका रूपमा मनाएका छन्।

विदेशी नागरिकको निधारमा रातो टीका, नेपाली संस्कृतिको विश्वव्यापी आत्मीयता

दशैँ केवल टीका र जमराको पर्व होइन; यो आशीर्वाद, कृतज्ञता, पारिवारिक आत्मीयता र असत्यमाथि सत्यको विजयको प्रतीक पनि हो। अस्ट्रेलियामा विभिन्न पृष्ठभूमि र आस्था भएका नागरिकहरूले नेपाली परम्परालाई उत्सुकतापूर्वक बुझ्ने, टीका ग्रहण गर्ने र शुभकामना साटासाट गर्ने दृश्यले बहुसांस्कृतिक समाजमा संस्कृतिको सुन्दर सेतु निर्माण गरेको छ।

नेपाली समुदायका लागि यो केवल आफ्नो चाड मनाउने अवसर मात्र रहेन, बरु आफ्नो भाषा, संस्कृति, दर्शन र आध्यात्मिक विरासतलाई विश्वसामु चिनाउने माध्यमसमेत बन्यो। फरक आस्थाका मानिसहरू एउटै ठाउँमा बसेर नेपाली परम्पराको सम्मान गर्नुले विविधताभित्र एकताको सम्भावना अझ प्रस्ट पारेको छ।

योगी आचार्य राजन शर्माको आध्यात्मिक व्याख्या: दशैँ बाहिरी विजय मात्र होइन, आन्तरिक रूपान्तरण पनि

आध्यात्मिक अभियन्ता तथा Global Society for Peace and Spiritual Science (GSPSS) का नेतृत्वकर्ता योगी आचार्य राजन शर्माले दशैँको सनातन दर्शनलाई ध्यान, योग, विज्ञान र आत्मबोधसँग जोड्दै यसको गहिरो अर्थ प्रस्तुत गर्नुभएको छ।

उहाँका अनुसार सनातन परम्परा केवल धार्मिक अनुष्ठानमा सीमित छैन; यसमा मानव चेतना, आत्मअनुशासन, ध्यान, योग र आत्मज्ञानको लामो साधना परम्परा समाहित छ। दशैँले मानिसलाई बाहिरी संसारका चुनौतीसँग जुध्न मात्र होइन, आफ्नै मनभित्र रहेका क्रोध, लोभ, अहंकार, घृणा र नकारात्मक प्रवृत्तिमाथि विजय प्राप्त गर्न पनि प्रेरित गर्छ।

उहाँले दशैँको सन्देशलाई यसरी व्याख्या गर्नुभयो:

“आफ्नो हृदय जित्नु, आफ्ना विकारमाथि विजय प्राप्त गर्नु र अरूको अस्तित्वलाई सम्मान गर्न सिक्नु नै दशैँको वास्तविक आध्यात्मिक अर्थ हो। रातो टीका निधारमा लगाउनु परम्परा हो; त्यसको आशीर्वादलाई व्यवहारमा उतार्नु साधना हो। विजयादशमीको साँचो विजय अरूलाई हराउनुमा होइन, आफूभित्रको अज्ञान, अहंकार र द्वेषलाई जित्नुमा छ।”

योगी शर्माका अनुसार ध्यान र योग कुनै एक समुदाय वा भूगोलका लागि मात्र सीमित अभ्यास होइनन्। तिनको मूल उद्देश्य मानिसलाई आफ्नै चेतना बुझ्न, मानसिक सन्तुलन कायम गर्न र जीवनलाई अझ करुणामय, अनुशासित तथा अर्थपूर्ण बनाउन सहयोग गर्नु हो। त्यसैले नेपाली दशैँको सांस्कृतिक उत्सवले पनि आत्मबोध र मानवकल्याणको विश्वव्यापी सन्देश दिन सक्छ।

नेपालमा पनि यस्तै सहिष्णुता र एकताको कामना

अस्ट्रेलियामा विभिन्न आस्था र संस्कृतिका मानिसहरूले नेपाली परम्परालाई सम्मानका साथ आत्मसात् गरेको दृश्यले नेपालका लागि पनि प्रेरणादायी सन्देश दिन्छ। आफ्नो संस्कृति जोगाउनु र अरूको संस्कृतिको सम्मान गर्नु एकअर्काका विरोधी होइनन्; यी दुवै सभ्य समाजका आधार हुन्।

कार्यक्रममा सहभागी विभिन्न व्यक्तिहरूले नेपाली परम्परा, दशैँको महत्त्व, टीका-जमराको सांस्कृतिक अर्थ र यससँग जोडिएका पारिवारिक तथा आध्यात्मिक मूल्यबारे खुलेर चर्चा गरेका थिए। सांस्कृतिक नृत्य, सामूहिक भेटघाट, ध्यान, योग तथा शुभकामना आदानप्रदानले कार्यक्रमलाई अझ अर्थपूर्ण बनाएको थियो।

बहुसांस्कृतिक अस्ट्रेलियामा नेपाली दशैँले देखाएको यो आत्मीयताले नेपालमा पनि धार्मिक तथा सांस्कृतिक विविधतालाई पारस्परिक सम्मानका साथ स्वीकार गर्ने वातावरण अझ बलियो होस् भन्ने कामना जगाएको छ।

विश्वगुरु देश नेपालको सन्देश: संस्कृतिबाट सद्भाव, साधनाबाट शान्ति

नेपालको सनातन आध्यात्मिक विरासतलाई विश्वमाझ चिनाउने अभियानको सन्दर्भमा यस्ता कार्यक्रमहरूले विशेष अर्थ राख्छन्। योग, ध्यान, आत्मबोध र मानवकल्याणका मूल्यलाई व्यवहारमा उतार्न सके संस्कृति केवल अतीतको गौरव बनेर रहँदैन; त्यो वर्तमानको सद्भाव र भविष्यको शान्तिको आधार बन्न सक्छ।

दशैँको रातो टीका फरक देशका नागरिकको निधारमा सजिनु एउटा सुन्दर सांस्कृतिक दृश्य मात्र होइन, मानवताबीचको निकटताको प्रतीक पनि हो। यसले सम्झाउँछ—आस्था फरक हुन सक्छ, तर सम्मान साझा हुन सक्छ; परम्परा फरक हुन सक्छ, तर करुणा सबैको भाषा बन्न सक्छ।

दशैँको वास्तविक आशीर्वाद त्यही हो—निधारमा टीका, हृदयमा प्रेम, व्यवहारमा सद्भाव र चेतनामा आत्मबोध।