भदौ १०, काठमाडौं । धरहरा क्षेत्रमा ब्यापारिक कम्प्लेक्स निर्माणमा पुरातत्व विभाग र स्थानीयबासीले असहमति जनाएपछि नेपाल टेलिकमले धरहरा पुनर्निर्माणबाट हात झिक्ने संकेत देखाएको छ ।
टेलिकमले अाफ्नो लगानीमा धरहरा बनाएर गोश्वारा हुलाक, टक्सार विभाग लगायतको जग्गालाई समेटेर धरहरासँगै ८ रोपनी जग्गामा ४ तले ब्यापारिक कम्प्लेक्स बनाउन पुरातत्वसँग स्वीकृति मागेको थियो । तर, पुरातत्व विभागको पुरातात्विक क्षेत्रमा व्यापारिक कम्प्लेक्स निर्माणका लागि स्वीकृति नदिने अडान र स्थानीयबासीको पनि टक्सार विभाग हटाएर त्यहाँ अग्लो भवन बनाउन नदिने चेतावनीका कारण टेलिकमले धरहराको निर्माणबाट हात झिक्ने संकेत देखिएको हो ।
राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणका अधिकारीहरु समेत संलग्न एक बैठकमा पुरातत्व विभागका महानिर्देशक भेषनारायण दाहालले टेलिकमले प्रस्ताव गरेअनुसार ब्यापारिक कम्प्लेक्स निर्माणका लागि स्वीकति दिन नसकिने बताए पछि जवाफमा नेपाल टेलिकमकी महाप्रवन्धक कामिनीराज भण्डारीले लगानी उठ्ने वातावरण नभए टेलिकमले धरहरामा लगानी गर्न नसक्ने बताएका हुन् ।
उक्त छलफलमा सहभागी पुननिर्माण प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक गोविन्दराज पोखरेलले धरहरामा लगानी नगर्ने भए औपचारिक रुपमा पत्रमार्फत जानकारी गराउन अनुरोध गरेका छन् । तर, अहिलेसम्म पत्र काटिएको छैन । टेलिकमका एक उच्च अधिकारीले लगानी उठ्ने वातावरण नबने धरहरा नबनाउने अडान कायमै रहेको बताए ।
टेलिकमले बिजनेश कम्प्लेक्ससहित धरहरा बनाउन ७ अर्ब ४३ करोड लगानी गर्ने बताएको छ । साथै सुन्धारालाई छोपेर कलात्मक बनाउने प्रस्ताव गरेको छ । तर, पुरातत्व विभागले काठमाडौंमा पुरातात्विक सुन्धारालाई छोपेर राख्ने नहुने बताएको छ । पुरातत्व विभागका महानिर्देशक भेषनारायण दाहलले सरकारको निर्णयअनुसार डिजाइन तयार भएको र त्यसैलाई स्वीकारेर टेलिकमले लगानी गर्ने विश्वास व्यक्त गरे ।
विभागले ३ अर्ब २० करोड खर्च गर्नुपर्ने गरी नक्सा स्वीकृत गरिसकेको छ । तर, टेलिकमले त्यो डिजाइन परिवर्तन गर्नुपर्ने भन्दै विभिन्न व्यापारिक किसिमका प्रस्ताव ल्याएपछि सहमत हुन नसकिएको दाहालले बताए । टेलिकमले भने धरहरामा घुम्न आउनेहरुबाट शुल्क उठाएर मात्रै सञ्चालन खर्च ब्यवस्थापन नहुने बताएको छ । पुनर्निर्माण प्राधिकरण्का प्रवक्ता यमलाल भुसाल धरहराबारे अन्तिम निर्णय गर्ने समय आएको बताउँछन् ।
केही समयभित्रै प्राधिकरणले धरहराको पुनर्निर्माण कसले कसरी गर्ने भन्ने टुंग्याउने उनको भनाइ छ । ‘लामो समय यो विषयलाई यत्तिकै राख्ने हाम्रो चाहाना छैन । अब जतितसक्दो छिटो यो अन्योल हामी टुंग्याउँछौं,’ भुसालले भने । टेलिकमकी प्रवक्ता प्रतिभा बैद्य धरहरामा के गर्ने भन्ने विषय अझै छलफलमा रहेको बताउँछिन् । उनले उचित वातावरण बने लगानी गर्न सकिने बताइन् ।
१२ बैशाख २०७२ को विनाशकारी भूकम्पले भत्किएको धरहरालाई स्मारकसहित आकर्षक पार्कका रुपमा रुपमा विकास गर्ने पुरातत्व विभागको योजना छ । भाँचिएको धरहराको ठूटोलाई जस्ताको तस्तै संरक्षण गर्ने र त्यसकै अगाडि नयाँ धरहरा ठड्याउने गरी विभागले डिजाइन तयार गरेको छ ।
